ادبیات فارسی

باسمه تعالي

پاسخ خودآزمايي هاي درس زبان فارسي عمومي 1 – پيش دانشگاهي

خوآزمایی صفحه 7:

جواب سوال1:جدایی:دوری وجدایی انسان از عالم معنا (ازخداوند)

نی:مولانا،انسان‌آگاه و آشنا با حقایق عالم معنا و نیستان:عالم معنا                جواب سوال2:بیت چهارم

جواب سوال3:ویژیگی(عمومیّت داشتن،همگانی بودن ،انعطاف پذیری)           جواب سوال4:مرگ و نابودی

جواب سوال5:پرده(اوّلی):نغمه‌وآهنگ پرده(دومی):حجاب                       جواب سوال6:معشوق (خداوند)؛عشق و محبت معشوق

جواب سوال7:زیرا روح نیایش و توجّه به حق‌درتاروپود نی نامه نهفته است.

 

خودآزمايي صفحه 11:

جواب سوال 1:كه تو راهنماي من هستي. تو راه را به من نمايي(نشان‌دهي)

جواب سوال2:(مصراع دوم )بيت ششم:(همه غيبي توبداني، همه عيبي تو بپوشي /«همه بيشي تو بكاهي، همه كمي تو فزايي»)

جواب سوال3:نيايش هاي‌لطيف و زيبا ، لبريز از معارف و آموزش هاي اخلاقي و اجتماعي

جواب سوال4:حكيم،عظيم،كريم،رحيم،عالم الغيب،ستّارالعيوب

 

خودآزمايي صفحه 28:

جواب سوال1:ستايش دادپيشگي / تأكيد بردادگري/ طرد ظلم و فساد وتباهي نابكاران جور پيشه / استقرار عدالت /حمايت از مردم زحمتكش ومحروم

جواب سوال2:هم قدمی و مبارزه‌ی مردم کوچه و بازار در برابر ظلم و شقاوت

جواب سوال3:به دلیل غرور و خود بینی جمشید و ناسپاسی نسبت به خداوند (ادعای خدایی کردن)

جواب سوال4:مظهر«خوهای اهریمنی و بیداد و منش خبیث»

جواب سوال5: دو تن مرد پارسا و گران مایه برای نجات همگنان خود،خورش‌خانه‌ی‌پادشاه را بر عهده گرفتند و روزانه یکی از دو تنی را که برای بیرون کردن مغز سرشان می آورند،از مرگ نجات می بخشیدندو در عوض، مغزگوسفند با مغز دیگری درمی آمیختند و به خورد ماران می دادند. از این راه، ماهانه سی نفر جان به در می بردند و وقتی انبوه می شدند،پنهانی به کوه و دشت می رفتند.

جواب سوال6:حضرت ابراهیم (ع)         جواب سوال7:ضحاک

جواب سوال8:فرار را بر قرار ترجیح دادن {برخی معتقدند که با مثل «جای سوزن انداختن نبود» ارتباط دارد}

جواب سوال9:حماسه‌ی‌فردوسی فقط داستان جنگ ها و پیروزی های رستم نیست بلکه سرگذشت ملّتی است در طول قرون و نمودار فرهنگ و اندیشه و آرمان های آن هاست. کتابی است در خور حیثّیت انسان؛یعنی،مردمی را نشان میدهد که در راه آزادگی و شرافت، تلاش و مبارزه کرده،مردانگی ها نموده اند و اگر کامیاب شده یا شکست خورده اند، حتّی با مرگشان آرزوی دادگری و مروّت و ازاد منشی را نیرو بخشیده اند.

 

خود آزمایی صفحه 35:

جواب سوال1:1-داستانی بودن 2-قهرمانی (سیاوش )3- خرق عادت (گذر سیاوش از آتش و سالم بیرون آمدن از آن )4-ملی (تشخیص گناهکار از بی گناه با عبور دادن متّهم ازمیان آتش )

جواب سوال2:کلاه خود زرّین بر سر نهاده و هوشیار بودو جامه های سپید بر تن، خنده بر لب و امید در دل داشت،بر اسبی سیاه رنگ نشسته،کافور به خودش پاشیده و آماده مرگ گشته بود.

جواب سوال3:ناله و گریه و اندوه (بیت 30و41و44)

جواب سوال4:1-اگر کوه آتش بود بسپرم/ ازین تنگ خوار است اگر بگذرم 2- یکی تازی‌ای‌بر نشته سیاه /همی خاک نعلش برآمد به ماه

جواب سوال5:تحمّل آتش دوزخ برای من‌ازشنیدن این تهمت ساده‌تراست(با شنیدن این‌اتّهامات، عبور ازآتش برای من‌کاری آسان‌است.)

جواب سوال6:اگر بی گناه باشد.

جواب سوال7:پس از گشتن سیاوش از سرزمین غربت (توران زمین )، رستم انتقام سیاوش را می گیرد و مسبّب آن (سودابه) را با شمشیر به دو نیم می کند.

جواب سوال8:خیره سر، خود رای، بدگمان،سست اراده و بی اعتماد

 

خودآزمایی صفحه 42:

جواب سوال1:فرو تنی،بردباری،وارستگی،آزادگی و خویشتن داری

جواب سوال2:برای آموزش این نکته ی اخلاقی که ملاک خوب و بد بودن انسانها، سنجش و نظر مردم نیست.

جواب سوال3:هیچ کدام (زیرا عقیده دیگران بود)

جواب سوال4:این القاب در مورد من درست نیست (من شایسته این القاب نیستم)- نشانه تواضع و فروتنی شیخ

جواب سوال5:برگشتند-خشمگین شدند،اعتراض نمودند-بیرون آورد- صدا زد،فریاد کشید

جواب سوال6:ارادت:دوستی و دلبستگی و اظهار علاقه از روی اخلاص و اعتقاد  اراده:خواست،عزم،قدرت تصمیم گیری

مصاحبت :دوستی و هم نشینی     مصاحبه:گفت و گو

اقامت:سکونت،ماندن در جایی       اقامه :برپا داشتن

 

خودآزمایی صفحه 43:

جواب سوال1:مغلول و مسلسل (به زنجیر شده ) بر در خیمه اندر آفتاب افکنده شده بود.

جواب سوال2:بله ؛ قول داد و به قول خود عمل نمود (غلام را آزاد کرد)

جواب سوال3:خیر؛ از امیر خواست که برای سخن خود، دلیل (برهان) بیاورد.

جواب سوال4:مهمان نوازی

جواب سوال5:1-کاربرد حرف اضافه متفاوت:در (اندر) / به (را)2-کاربرد «مر»تاکیدی3-به کاربردن«بـ» زینت برسرافعال:بشنید/بشوریدند/برفت4-کاربرد فعل پیشوندی :فراز رسیدم

جواب سوال6:  کلمه «فرمودن» در گذشته و امروز چند معنی داشته است :1-دستور دادن،امر کردن 2-انجام دادن 3-گفتن 4-برای احترام به جای هر فعل امری:بفرمایید(بشینید،بروید،بگوییدو...)صیغه های رایج با توجه به کاربرد امروز:غیر از اول شخص مفرد و جمع،تمامی ریشه ها رایج است.

جواب سوال7:هردو بر تاثیر گذاری و نفوذ فراوان موسیقی بر انسان و حیوان اشاره دارند.

 

خودآزمایی صفحه 47:

جواب سوال1:منصرف نمودن فرهاد از عشق شیرین؛واین که بداند میزان علاقه مندی فرهاد به شیرین چقدر است.

جواب سوال2:عاشق واقعی ، جان باخته و حاضر جواب

جواب سوال3:بیت دوازدهم(مصراع دوم): بگفتا دوری از مه نیست در خور /«بگفت آشفته از مه دور بهتر»

جواب سوال4:جمله ی «چه کار خواهی کرد؟»(بین دو مصراع بیت)

جواب سوال5:پاسخ دندان شکن،صریح و شجاعانه

جواب سوال6:

یادنکردن شیرین= فراموش نمودن شیرین

جواب سوال7:سر فرهاد

خودآزمایی صفحه 49:

 

جواب سوال1:بی قراری،بی تابی،از خودبی خود شدن      جواب سوال2:ساکت،آرام،تسکین یافته            جواب سوال3:بیت ششم

 

خودآزمایی صفحه 52:

جواب سوال1:زیرا محتوای اکثر بیت ها یکسان است و اشاره به نابودی امیر پیر حسین و آغاز حکومت شیخ ابو اسحاق دارد.

جواب سوال2:بلی ؛زیرا مسائل اجتماعی و سیاسی در آن انعکاس دارد.

جواب سوال3:روز و شب / خزان و بهار /گل و خار / صبح و شب و....                 جواب سوال4:الف)گیسو، پریشانی، درازب)بیت دوم

جواب سوال5:بله؛تمامی‌ردیف ها(آخرشد)به‌معنای«به‌پایان‌رسید،تمام‌گشت»به‌کاررفته‌است.(اصولابایدردیف ها،معنایی‌واحد داشته باشند)

جواب سوال6:بیت 2و3

جواب سوال7:مصراع اول: قدر شناسی و بی توجهی (گله و شکایت شاعر )مصراع دوم:شکر گزاری و رضایت مندی (خرسندی و خشنودی شاعر )

 

خودآزمایی صفحه 54:

جواب سوال1:با شوق و اشتیاق فراوان خود                     جواب سوال2:خمار،خنده،شرر             جواب سوال3:بیت دوم

جواب سوال4:ناپایداری و زود گذر بودن دنیا،عمر و زندگی انسانها         جواب سوال5:غرقه،محیط(=اقیانوس)، آب، کنار (= ساحل)

جواب سوال6:1-ناپایداری و گذرا بودن دنیا و عمر و زندگی انسانها 2-بی ارزش بودن دنیا، خوشی ها و عزّت و جاه آن 3-آگاهی اندک انسان نسبت به هستی و...

جواب سوال7:

زیرا مخاطبان شاعر به جاه و مقام و قدرت دنیایی می نازند،اموری که گذرا و ناپایدارند و شایسته ی افتخار کردن نیستند.

 

خودآزمایی صفحه 55:

جواب سوال1:عیب جو (ظاهر بین بود و فقط به عیب و نقص لیلی توجّه می نمود)مجنون(به خاطر عشق ورزی عیب های لیلی را نمیدید و فقط به زیبایی های لیلی و باطن و سیرت او توجّه میکرد)

جواب سوال2:وقتی انسان به باطن چیزی التفات داشته باشد، عیب جویی نمی‌کند و فقط به زیباییها وارزش‌حقیقی توجّه خواهد نمود.

 جواب سوال3: مقایسه :

1-مضمون واحد (هردو از لیلی  عیب جویی کرده و مجنون و لیلی، ظاهر بینی آنها را گوشزد نموده اند )

2-عیب جو در شعر وحشی یک آدم معمولی است ولی عیب جو  در شعر مولانا خلیفه است

3-مخاطب در شعر وحشی مجنون ولی در شعر مولانا لیلی است.

جواب سوال4:

چون قافیه ی مصراع دوم «قصوری »،«ی» نکره  دارد، برای تناسب قافیه، بهتر است «حوری» را با «ی» نکره تلفظ نماییم.

 

خوآزمایی صفحه 59:

جواب سوال1:خون رنگ، سیاه دشت غمناک، استخوان سوز ، چندشناک و...     جواب سوال3:دیشب :شب عاشورا امشب:شام غریبان(شب بعد از واقعه عاشورا)

جواب سوال4:اگر دین ندارید لااقل در دنیایتان آزاده باشید. جواب سوال5:به آن دلیل که احساسات و عواطف نویسنده را بیان می کند.

 

خود آزمایی صفحه 62:

جواب سوال1:بیت آخر جواب سوال2:عشق و عاطفه و گذشت مادر نسبت به فرزند(احساس و عاطفه ی انسان )

جواب سوال3:هوس بازی و نادانی عاشق و این که احترام مادر را فراموش نموده است.

جواب سوال4:مقایسه:پیام و محتوای هردو شعر تقریبا یکسان است: مادر مظهر عشق و گذشت و وفاداری و عاطفه است (در هر دو شعر)شعر شهریار نیمایی ولی شعر ایرج میرزا سنتی (کلاسیک ) در قالب قطعه است.شعر شهریار عاطفی تر و به زبا گفتار نزدیک تر است تا شعر ایرج

 

خودآزمایی صفحه 65:

جواب سوال1:در فراموشی خود، سرمستی از عشق  الهی، از خود بی خود شدن     جواب سوال2:بیت 3      جواب سوال3:قطرات باران

جواب سوال4:زیرا آینده مانند مانند خواب و رویا می باشد و ممکن است هر گز واقعیت پیدا نکند

جواب سوال5:بیت 9              جواب سوال6:حلاج :پنبه زن

 

خودآزمایی صفحه 66:

جواب سوال1:این قدرنگویید«من»بگویید مکتب من،«من»شیطان است.   جواب سوال2:عیب و نقص با کمال و جمال //خویش با غیر

 

خودآزمایی صفحه 69:

جواب سوال1:مصراع اوّل:غم و اندوه  دنیایی و عادی (منفی)مصراع دوم:غم حاصل از عشق معشوق (خداوند)[با ارزش مثبت]

جواب سوال2:ارتباط تشبیه (شباهت و همانندی)زخم به نشان (مدال افتخار) تشبیه شده است.

 

خود آزمایی صفحه 74:

جواب سوال1:کم گو:آبرومند –راز دار – دانا پرگو:ژاژخای – نادان –شزمنده و خجل

جواب سوال2:1-کوه    2-صدف             جواب سوال3:بیت ششم (مصراع دوم)          جواب سوال4:بیت سوم

جواب سوال5:شخص فراوان سخن (پر حرف) گوش شنوا ندارد(از دانش و راهنمایی دیگران بی نصیب است)

جواب سوال6:نوع اول:نوعی است که موضوع آن خیر و نیکی است (حوزه اخلاق)

جواب سوال7:شعر تعلیمی در قدیم بیشتر شامل سروده های اخلاقی و مذهبی و عرفانی بوده است ولی از انقلاب مشروطیت به بعد، اشعاری « سیاسی» «اجتماعی» و«روان شناسی» نیز در ردیف اشعار تعلیمی قرار گرفت.

 

خودآزمایی صفحه 78:

جواب سوال 1:-وقایع عجیب و شگفت انگیز که مخصوص حلاج بود.      -فتوا(حکم)جنید لازم است.    -خبر چینی و اعتراض

جواب سوال2:برخورد محتاطانه و محافظه کارانانه

جواب سوال3:(جنید) در روز فتوا صادر کردن برای کشتن حلاج، لباس اهل صورت را بر تن کرد و به مدرسه رفت و یک فتوای ظاهری صادر نمود:نحن نحکم باالظاهر

جواب سوال4:تا بتواند فتوا صادر کند       جواب سوال5:حلاج معتقدبود که شبلی (که خود عارف است)مقصود او را گفته بود«انالحق» می فهمد و پرتاب سنگ،دلیل موجهی نمیتواند داشته باشد.

جواب سوال6:منکران به سبب قوت توحید و صلابت شریعت سنگ پرتاب میکنند در حالی که مریدان فقط به علّت حسن الظن از حلّاج دفاع می نمایند. توحید اصل دین و حسن الظن از مباحث فرعی است.

جواب سوال7:خون مردان حق،باعث جمال و زیبایی آنهاست.

جواب سوال8:1-واقعات غرایب 2-کارهای عجایب

 

خودازمایی صفحه  81:

جواب سوال 1:گستردگی و رواج فساد و انحراف در جامعه         جواب سوال 2:رشوه خواری

جواب سوال 3:شراب خوری در شرع و دین حرام است، چه کم باشد و چه زیاد. نباید در حکم دین دخالت کرد و با سلیقه ی خود آن را اعمال نمود. (نفس خطا و حرام بودن عمل مهم است نه میزان انجام و ارتکاب آن)